Namazların her oturuşunda (ka'de) okuduğumuz, Peygamber Efendimiz (s.a.v) ile Yüce Allah arasındaki o muazzam selamlaşmayı ifade eden Ettehiyyatü, namazın olmazsa olmazlarından biridir. Ancak toplumumuzda sıkça sorulan ve bazen kafa karışıklığına sebep olan bir durum var: "Bu duanın Kürtçe okunuşu nasıldır?"
Burada bir yanlış anlaşılmayı düzelterek başlayalım: Ettehiyyatü duası, Kur'an-ı Kerim dili olan Arapça ile okunur. Ancak ülkemizin Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaşayan vatandaşlarımızın büyük çoğunluğu Şafi mezhebine mensuptur. Şafi mezhebinde okunan Ettehiyyatü duası (İbn Abbas rivayeti), okullarda veya Diyanet takvimlerinde öğretilen Hanefi mezhebi (İbn Mesud rivayeti) duasından birkaç kelime farklıdır.
Halk arasında "Ettehiyyatü Kürtçe okunuşu" diye aratılan şey, aslında çoğunlukla Kürt kardeşlerimizin mezhebi olan Şafi usulü Ettehiyyatü duasıdır. İşte her iki mezhebe göre okunuş farkları ve bu güzel duanın Kürtçe anlamı...
Ettehiyyatü Duası Şafi Mezhebi Okunuşu (Mübarekâtü Ekli)
Şafi mezhebinde olanların okuduğu tahiyyat duası biraz daha uzundur ve içinde bereket manasına gelen "El-Mübarekâtü" kelimesi geçer. Doğu medreselerinde ve o bölgedeki camilerde duyduğunuz okunuş şöyledir:
Okunuşu: "Ettehiyyâtü’l-mübârekâtü’s-salevâtü’t-tayyibâtü lillâh. Esselâmü aleyke eyyühen-nebiyyü ve rahmetullâhi ve berekâtüh. Esselâmü aleynâ ve alâ ibâdillâhis-sâlihîn. Eşhedü en lâ ilâhe illallâh ve eşhedü enne Muhammeden rasûlullâh."
(Not: Şafi mezhebinde olan kardeşlerimiz namazda bu şekliyle okumalıdır, en faziletli olan rivayet onlar için budur.)
Ettehiyyatü Duası Hanefi Mezhebi Okunuşu
Türkiye'nin genelinde, okullarda ve ilmihallerde öğretilen; Hanefi mezhebinin esas aldığı İbn Mesud rivayeti ise şöyledir:
Okunuşu: "Ettehiyyâtü lillâhi vessalevâtü vettayyibât. Esselâmü aleyke eyyühen-nebiyyü ve rahmetullâhi ve berekâtüh. Esselâmü aleynâ ve alâ ibâdillâhis-sâlihîn. Eşhedü en lâ ilâhe illallâh ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve rasûlüh."
(Fark: Dikkat edilirse başında "El-mübarekâtü" kelimesi yoktur ve sonunda "abdühû" kelimesi eklenir.)
Ettehiyyatü Duası Kürtçe Anlamı (Kurmancî)
Duanın manasını kendi ana dilinde hissetmek isteyenler için Ettehiyyatü'nün Kürtçe (Kurmancî) meali şöyledir:
Manası: "Hemû silav, bereket, dua û qencî ji bo Xwedê ne. Ey Pêxember! Silav, rehmeta Xwedê û bereketên Wî li ser te bin. Silav li ser me û li ser qûlên Xwedê yên salih (qenc) be. Ez şahidiyê dikim ku ji bilî Xwedê tu ilah (Xwedî) tune ne. Û ez şahidiyê dikim ku Muhemmed qûlê Wî û Pêxemberê Wî ye."
Ettehiyyatü Duası Türkçe Anlamı
Bu duada, Miraç gecesinde Peygamberimiz ile Rabbimiz arasındaki konuşma özetlenir. Manası o kadar derindir ki, namazda bunu okurken o anı yaşıyormuş gibi hissetmek gerekir:
Manası: "Dil ile, beden ve mal ile yapılan bütün ibadetler Allah’a dır. Ey Peygamber! Allah’ın selamı, rahmet ve bereketleri senin üzerine olsun. Selam bizim üzerimize ve Allah’ın bütün güzel kulları üzerine olsun. Şahitlik ederim ki Allah’tan başka ilah yoktur. Yine şahitlik ederim ki, Muhammed, O’nun kulu ve Peygamberidir."
Ettehiyyatü Duası Kuran’da Geçiyor mu?
Sıkça merak edilen bir diğer konu da budur. Ettehiyyatü duası, Kuran-ı Kerim'de geçen bir ayet değildir. Bu dua, Miraç hadisesi esnasında Cebrail (a.s), Hz. Peygamber (s.a.v) ve Yüce Allah arasında geçen karşılıklı bir selamlaşma ve konuşma metnidir (Hadis-i Şeriftir).
Bu konuşmanın güzelliği ve manasının derinliği sebebiyle, namazların oturuşlarında okunması emredilmiş ve ümmetin kelime-i şehadet getirerek iman tazelemesine vesile kılınmıştır.