Ulaşılan zapta göre ABD-İran mutabakat zaptında öne çıkan maddeler şöyle:

* İran ve ABD, mevcut savaşa dahil olan müttefikleriyle birlikte, bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasıyla birlikte Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan edecek.

*Taraflar, bundan sonra birbirlerine karşı herhangi bir düşmanca eylemde bulunmamayı, güç kullanma veya güç kullanma tehdidinden kaçınmayı taahhüt edecek.

* İran ve ABD, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve karşı tarafın iç işlerine müdahale etmemeyi kabul edecek.

* Taraflar, en fazla 60 gün içinde, karşılıklı mutabakatla uzatılabilecek bir süre içerisinde nihai bir anlaşmaya varmak üzere müzakere yürütecek.

* Mutabakatın imzalanmasının hemen ardından ABD, deniz ablukasını kaldıracak, İran'a yönelik engelleme ve müdahaleleri sonlandıracak ve deniz trafiğini en geç 30 gün içinde savaş öncesi seviyelere çıkaracak.

* ABD, nihai anlaşmanın ardından 30 gün içerisinde bölgedeki askeri güçlerini geri çekmeyi taahhüt edecek.

* İran ise Umman Denizi ile Basra Körfezi arasındaki ticari gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelere dönmesi için gerekli adımları atacak; teknik engellerin kaldırılması ve mayınların temizlenmesi süreçlerini yürütecek.

* ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık finansman içeren kapsamlı bir plan hazırlayacak.

* Bu planın uygulama mekanizması nihai anlaşmanın parçası olarak 60 gün içinde oluşturulacak.

* ABD, nihai anlaşma çerçevesinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararları dahil olmak üzere İran'a yönelik tüm yaptırımları kademeli olarak kaldırmayı taahhüt edecek.

* İran, hiçbir zaman nükleer silah üretmeyeceği yönündeki taahhüdünü yineleyecek.

* Taraflar, zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti ve İran'ın nükleer ihtiyaçları da dahil olmak üzere tüm nükleer konuların nihai anlaşmada çözüme kavuşturulacağını kabul edecek.

* Nihai anlaşmaya kadar mevcut durum korunacak; İran nükleer programında yeni adım atmayacak, ABD ise yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgedeki askeri varlığını artırmayacak.

* ABD Hazine Bakanlığı, mutabakatın imzalanmasının ardından İran petrolü, petrokimya ürünleri ve bunlarla bağlantılı bankacılık, sigorta ve taşımacılık faaliyetleri için gerekli muafiyetleri sağlayacak.

* Müzakerelerde ilerleme sağlanması halinde İran'a ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıklar serbest bırakılarak kullanımına açılacak.

* Bu fonlar, İran Merkez Bankası'nın belirleyeceği nihai yararlanıcılara aktarılabilecek ve tam erişime açık olacak. ABD bunun için gerekli izin ve lisansları verecek.

* Nihai anlaşmanın uygulanmasını ve tarafların yükümlülüklerine bağlılığını denetlemek amacıyla ortak bir uygulama mekanizması kurulacak.

* Mutabakatın imzalanmasının ardından ve belirli maddelerin uygulanmasına ilişkin güvencelerin alınmasıyla birlikte taraflar, kalan maddeler üzerinde nihai anlaşma görüşmelerine başlayacak.

* Nihai anlaşma, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı bir kararıyla onaylanacak.

İnsan hakları örgütü Hengaw'ın yayımladığı rapora göre, Evin, Urmiye, Senendec ve Bukan cezaevlerinde tutulan sekiz Kürt siyasi mahkum hakkında verilen idam kararlarının infaz edilme riski yükseldi.

Raporda, söz konusu mahkumların adil yargılanma ilkelerinin ihlal edildiği davalarda, işkence altında alınan ifadeler ve güvenlik suçlamalarına dayalı olarak ölüm cezasına çarptırıldığı belirtildi.

İdam tehdidi altındaki isimler arasında kadın hakları aktivisti Pakşan Azizi, siyasi tutuklular Pejman Tüberehrizi, Yusuf Ahmedi, Türkiye vatandaşı Kürt mahkum Hatem Özdemir, Arman Marefati, Raouf Şeyh Marufi, Muhammed Feraci ve Muhsin Eslamhah yer alıyor.

Hengaw, özellikle Muhsin Eslamhah'ın dikkat çekici bir durum oluşturduğunu belirterek, Eslamhah'ın "Jin, Jiyan, Azadî" protestolarıyla bağlantılı olarak gözaltına alındığında yalnızca 16 yaşında olduğunu ve bu nedenle İran yasalarına göre dahi "çocuk suçlu" kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Örgütün verilerine göre, 2026 yılı başından bu yana İran'da en az 46 siyasi mahkum ve düşünce tutuklusu idam edildi. Bunların sekizini Kürt mahkumlar oluşturdu.

Raporda ayrıca İran yönetiminin, İran-ABD-İsrail gerilimi ve sonrasındaki ateşkes sürecinde siyasi tutuklulara yönelik baskıları artırdığı, üst düzey yetkililerin muhalifler ve siyasi mahkumlara karşı daha sert önlemler alınacağı yönünde açıklamalar yaptığı kaydedildi.

İranlı yetkililer ise söz konusu iddialara ilişkin herhangi bir açıklama yapmadı.

Erdoğan açıklamasının devamında şunları söyledi: “Kıbrıs adasında bir fitne ateşinin yakılmak istendiğini biliyoruz ve gelişmeleri de çok yakından takip ediyoruz. İhtirasları cüsselerini fazlasıyla aşan bazı ufak tefek yapılar İsrail'in fitne kayığına binmişler, siyonizmin taşeronluğunu üstlenmişler. Güya Doğu Akdeniz'de birtakım ham hayallerin peşine düşmüşler. Çok açık söylüyorum; kimse macera peşinde koşmasın, siyonist katliam şebekesinin kuyruğuna takılmasın. Eğer Doğu Akdeniz'de Türkiye ve Kıbrıs Türkünün hak ve hukukuna kast edilirse cevabımız çok net olur, çok da sert olur.”

Netanyahu X hesabından tepki gösterdi

Erdoğan’ın grup toplantısının ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, X hesabından tepki gösterdi. Netanyahu’nun paylaşımında şu ifadeler yer aldı:

“Antisemitik diktatör Erdoğan; Kürtlere karşı soykırım uygulayan, Hamas terör örgütünü destekleyen, kendi halkına baskı yapan ve siyasi rakiplerini hapse atan biri olarak, İsrail Devleti'ne ahlâk dersi verebilecek son kişidir.

İsrail Devleti ve dünyanın en ahlâklı ordusu olan İsrail ordusu Orta Doğu'yu ve tüm dünyayı tehdit eden İran'a ve İletişim Başkanı Duran: Erdoğan'ı hadsizce hedef alması tarihin en büyük tutarsızlıklarından biri’’

İletişim Başkanlığından tepki

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ise X hesabından Netanyahu’nun paylaşımı üzerine “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ı hadsizce hedef alması, tarihin en büyük tutarsızlıklarından biridir.” ifadelerini kullandı.

Duran’ın açıklamalarının tamamı şöyle:

"Gazze'de ve Batı Şeria’da on yıllardır on binlerce sivili katleden, çocukları açlığa mahkûm eden, şehirleri yerle bir eden, uluslararası hukuku hiçe sayan, utanç ve ahlâksızlık dolu sicile sahip bir yönetimin ve yöneticinin Türkiye'ye ahlâk dersi vermeye kalkması tam anlamıyla hadsizliktir.

Gazze’de soykırım suçlamasıyla Uluslararası Adalet Divanı'nda yargılananların, insanlığın vicdanı olan Türkiye’ye çamur atmaya çalışması, mazlumların sesi olan Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ı hadsizce hedef alması, tarihin en büyük tutarsızlıklarından biridir.

İftira ve propaganda, gerçekleri değiştiremez. İnsanlık vicdanında mahkûm olmuş bir zihniyetin iftiraları ne Türkiye'nin duruşunu ne de hakikati değiştirebilir. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Türkiye, mazlumların sesi olmaya; hakikati savunmaya, zalimin karşısında durmaya devam edecektir."

onun vekil güçlerine karşı kararlı şekilde harekete geçmeye devam edecektir."

Aileleri süreç hakkında bilgilendiren Ebdî, esirler dosyasının en önemli öncelikleri olduğunu vurguladı. Kısa sürede bu sorunun çözülmesini beklediklerini aktaran Ebdî daha sonra 6 Ocak’ta başlayan çatışmalarda yaşamını yitirenlerin ailelerini ziyaret etti.

İsrail merkezli haber kuruluşu Arutz Sheva için bir podcast programında konuşan Pollard, İsrail'in İran'dan sonra Ortadoğu'da yeni savaşlara hazırlıklı olması gerektiğini savundu.

Pollard, "Türklerle işimizin, İranlılarla olduğu kadar kolay olacağından pek emin değilim" ifadelerini kullandı.

Middle East Eye'ın haberine göre sözlerini daha da ileri taşıyan eski casus, "Bir sonraki savaşa hazırlıklı olmak zorundayız, bu savaş muhtemelen Türkiye ve Mısır’a karşı olacak. Fırtına yaklaşıyor" dedi.

Suriye detayı

Pollard ayrıca, “Suriye'de yönetimi devralan Türkiye destekli geçici hükümetin, İsrail güçleri tarafından işgal altında tutulan güney bölgelerini geri almasına izin verilmemesi gerektiği” konusunda Tel Aviv'i uyardı.

Pollard, böyle bir senaryonun gerçekleşmesi durumunda İsrail'in fiilen "Türklerle sınır komşusu" haline geleceğini iddia etti.

1984 yılında ABD'nin devlet sırlarını İsrail'e sattığı gerekçesiyle 30 yıl hapis yatan Pollard, 2015 yılında serbest bırakılmasının ardından ABD'den ayrılarak İsrail'e yerleşmişti.

İsrail'e taşındıktan sonra ülke vatandaşlığını da alan Pollard, o günden bu yana İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir'in yakın bir dostu ve destekçisi olarak biliniyor.

Pollard son olarak İsrail'in Mısır veya Türkiye ile savaşa girmemesini "umduğunu" belirtti fakat hemen ardından manidar bir uyarıda bulunarak, "Umut, Pandora'nın Kutusu'ndan çıkan son iblistir" sözlerini söyledi.

Trump, İran’ın nükleer silah ya da bomba sahibi olmayacağına dair taahhütte bulunması gerektiğini belirterek, “İran, nükleer silah veya bomba sahibi olmayacağına dair söz vermelidir” dedi.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN “DERHAL AÇILMALI” VURGUSU

Hürmüz Boğazı’nın ticari geçişlere tamamen açılması gerektiğini söyleyen Trump, “Hürmüz Boğazı, her iki yönde de kısıtlama olmaksızın, geçiş ücreti alınmadan derhal açılmalıdır” ifadelerini kullandı.

Boğazdaki mayın tehdidine de değinen Trump, “Denizdeki mayınlar varsa, imha edilecek” dedi ve ABD’nin daha önce yürüttüğü mayın temizleme operasyonlarına atıfta bulundu.

GEMİLER İÇİN “DÖNÜŞ” SÜRECİ

Bölgede mahsur kalan ticari gemilere de değinen Trump, “Şimdi kaldırılacak olan inanılmaz ve emsalsiz Deniz Ablukası nedeniyle Boğaz’da mahsur kalan gemiler, ‘eve dönüş’ sürecine başlayabilirler” açıklamasını yaptı.

NÜKLEER MALZEME İMHA EDİLECEK

İran’ın nükleer programına ilişkin de konuşan Trump, “Bazen ‘Nükleer Toz’ olarak da adlandırılan ve 11 ay önce güçlü B2 bombardıman uçağı saldırımız sonucu neredeyse çökmüş dağların altında derinlere gömülmüş olan zenginleştirilmiş malzeme… çıkarılacak ve imha edilecek” dedi.

Sürecin ABD, İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile koordineli yürütüleceğini belirten Trump, bu kapasiteye sahip ülkeler arasında Çin’i de saydı.

İRAN KARARI İÇİN SON TOPLANTI MI?

Trump açıklamasının sonunda, “Şimdi, nihai karar için karar odasına geçiyoruz. İran için karar vereceğim” ifadelerini kullandı.

Üç tutuklu idam edilmeden önce hapishane yönetimi, tutukluların aileleriyle son kez görüşmelerine izin vermedi.

İran’da insan hakları durumuna dair yıllık rapora göre, yalnızca son 12 ay içerisinde aralarında 63 kadın ve 18 yaş altı 2 çocuğun da bulunduğu en az 2 bin 488 kişi idam edildi.

13 kişinin idam cezası ise kamuoyu önünde infaz edildi.

Ayrıca son 12 ay içerisinde 130 tutuklu hakkında daha idam kararı verildi.

Verilere göre ABD, 21,2 trilyon dolarlık hanehalkı borcu ile ilk sırada yer alırken, Çin 12,3 trilyon dolarla ikinci sırada bulunuyor.

ABD VE ÇİN BORÇTA İLK SIRADA

Amerikan hanehalkları, yüksek konut fiyatları, kredi kartı harcamaları ve otomobil kredileri nedeniyle küresel sıralamada açık ara ilk sırada yer aldı.

Çin’de ise son 20 yılda hızlanan kredi genişlemesi ve konut piyasasındaki büyüme, borç stokunun yükselmesinde belirleyici oldu.

İki ülke birlikte küresel hanehalkı borcunun yarısından fazlasını oluşturuyor.

GELİŞMİŞ EKONOMİLER ÖNE ÇIKIYOR

Veriler, küresel borçlanmanın ağırlıklı olarak gelişmiş ekonomilerde yoğunlaştığını gösteriyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise hanehalkı borç seviyeleri daha sınırlı kalıyor.

Birleşik Krallık 3 trilyon dolarlık borçla üçüncü sırada yer alırken, Japonya ve Almanya 2,5 trilyon dolarla listenin üst sıralarında bulunuyor.

Kanada 2,4 trilyon dolar, Avustralya 2,3 trilyon dolar ve Fransa 2 trilyon dolarlık borç stoku ile öne çıkan ülkeler arasında yer aldı.

TÜRKİYE 38. SIRADA

Türkiye, 151 milyar dolarlık hanehalkı borcu ile küresel sıralamada 38. sırada yer aldı.

Bu seviye, Türkiye’yi birçok gelişmekte olan ülkenin önüne taşırken, Avrupa ve OECD ülkeleriyle karşılaştırıldığında daha düşük bir borç stoku profiline işaret ediyor.

Türkiye’de yüksek enflasyon ve faiz döngüsünün hanehalkı kredi davranışları üzerinde etkili olduğu belirtiliyor. Konut kredileri ve tüketici kredileri, toplam borç stokunun ana kalemleri arasında bulunuyor.

KÜRESEL BORÇTA İLK 10 ÜLKE

2026 itibarıyla toplam hanehalkı borcunda ilk 10 ülke şöyle sıralandı:

ABD: 21,2 trilyon dolar
Çin: 12,3 trilyon dolar
Birleşik Krallık: 3 trilyon dolar
Japonya: 2,5 trilyon dolar
Almanya: 2,5 trilyon dolar
Kanada: 2,4 trilyon dolar
Avustralya: 2,3 trilyon dolar
Fransa: 2 trilyon dolar
Hindistan: 1,6 trilyon dolar
Güney Kore: 1,5 trilyon dolar

BORÇ YAPISI ÜLKELERE GÖRE DEĞİŞİYOR

ABD’de hanehalkı borçlarının önemli bölümü mortgage sistemine dayanırken, gelişmiş ülkelerde yüksek borç seviyeleri çoğu zaman gelişmiş finansal sistemlerin ve yüksek yaşam maliyetlerinin sonucu olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre gelişmiş mortgage piyasaları ve tüketici finansman sistemleri, özellikle Batı ekonomilerinde hanehalkı borçlarının yüksek görünmesinde etkili oluyor.

Çin’de ise kredi genişlemesi ve emlak sektöründeki büyüme, son yıllarda borç stokunun hızlı yükselmesine neden oldu.

Habere göre; üst düzey bir ABD’li yetkili, "Başkan, nihai kararını vermeden önce birkaç gün düşünmek istediğine dair arabuluculara mesaj iletti" dedi.

İran merkezli “Khabar Online” sitesine dayandırılan açıklamalara göre Gazanfari, ABD’nin Orta Doğu’ya askeri sevkiyatlarını artırdığını ve bunun olası bir operasyonun işareti olduğunu savundu.

Gazanfari, Washington ve Tel Aviv’in İran’ın güneyindeki bazı adaları hedef alabilecek planlar üzerinde durduğunu öne sürerek, ülkede güvenlik endişelerinin arttığını ifade etti.

ABD’nin uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması, zenginleştirilmiş materyalin ülke dışına çıkarılması ve İran’ın desteklediği “direniş ekseni”ne yönelik taleplerinin kabul edilemez olduğunu söyledi.

İranlı vekil ayrıca ülkede “fiili savaş hali” bulunduğunu iddia ederek, son bir hafta içinde İran’a yönelik iki askeri saldırı gerçekleştiğini öne sürdü. Bu saldırıların ABD donanmasına bağlı unsurlar tarafından yapıldığını iddia etti.

Öte yandan Gazanfari, ülkedeki internet kısıtlamalarına yönelik eleştirileri de reddederek, bunun “abartılı medya kampanyası” olduğunu savundu. Yaklaşık 50 milyon kişinin yerel platformları sorunsuz kullandığını ve internet kısıtlamalarının güvenlik gerekçeleriyle birçok ülkede uygulanabildiğini belirtti.

Abbasi'nin ailesi cezaevinden çıktıktan sonra, Muhammed Abbasi'nin idam edildiği kendilerine telefonla bildirildi.

Dört çocuk babası olan Muhammed Taqi Shahveisi’nin Selas-ı Babacani kentinden, 31 yaşındaki Siros Ramazani’nin ise Kirmanşahlı olduğu belirtildi.

Her iki mahkûmun da ayrı davalarda “kasten adam öldürme” suçlamasıyla İran yargısı tarafından ölüm cezasına çarptırıldığı ve uzun süredir idam koğuşunda tutuldukları ifade edildi.

İran devlet medyası ile yargıya bağlı resmi kaynaklar ise idamlara ilişkin henüz herhangi bir açıklama yapmadı.

50 bin asker alarmda

"Başkan Donald Trump’ın, uçak gemileri, destroyerler, Deniz Piyade birlikleri ve savaş uçaklarını kapsayan yaklaşık 50 bin askeri İran operasyonuna yönlendirdi" ifadeleri yer alan haberde, Orta Doğu’daki tüm ABD birliklerinin tam muharebe alarmında olduğu aktarıldı. Askerlerin paraşüt ve hayatta kalma kitleriyle bölgede konuşlandırıldığı ve Trump’ın İran’a yönelik "füze kapasitesini yok etme ve füze sanayisini yerle bir etme" hedefini açıkladığı belirtildi.

Habere göre, ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarının başlamadan önce Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Ürdün, Katar, Kuveyt ve Bahreyn’deki üslerde yaklaşık 40 bin ABD askeri bulunuyordu.

İran’ın yarı resmi haber ajansları Fars Haber Ajansı ve Tesnim Haber Ajansı, ülkenin güneyinde stratejik öneme sahip noktalara “düşman unsurlara ait İHA’lar tarafından eş zamanlı saldırılar düzenlendiğini” duyurdu. Açıklamalarda başkent Tahran’da da hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirildi.

Olayların kapsamı, saldırıların kaynağı ve etkilerine ilişkin resmi netlik sağlanmazken, bölgelerde güvenlik önlemleri artırıldı.

Keşm Adası ve Bender Abbas hedef alındı

Basra Körfezi’nde, Hürmüz Boğazı’nın girişinde yer alan stratejik Keşm Adası, saldırıların odak noktalarından biri oldu. Bölgede yer alan Behmen İskelesi’nin hedef alındığı aktarılırken, İran Silahlı Kuvvetleri ile “düşman unsurlar” arasında karşılıklı ateş açıldığı belirtildi.

Tesnim Haber Ajansı, bölgede duyulan patlama seslerinin büyük bölümünün küçük İHA’lara karşı devreye giren hava savunma sistemlerinden kaynaklandığını bildirdi.

Hürmüzgan eyaletine bağlı Bender Abbas kentinde iki İHA’nın hava savunma sistemleri tarafından tespit edilerek düşürüldüğü açıklandı. Kentin farklı noktalarının da İHA’larla hedef alındığı, ancak saldırıların büyük ölçüde püskürtüldüğü ifade edildi.

Tahran’da da alarm durumuna geçildi

Saldırıların ardından başkent Tahran’ın batı bölgelerinde de hava savunma sistemlerinin aktif hale geldiği bildirildi. İran resmi haber ajansı IRNA, tehditlerin etkisiz hale getirildiğini açıkladı.

Saldırının kaynağına ilişkin farklı iddialar

Saldırıların sorumluluğuna ilişkin resmi bir doğrulama yapılmazken, Tesnim Haber Ajansı operasyonun arkasında Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) olabileceğini öne sürdü. İsrail basınında yer alan açıklamalarda ise İsrailli kaynaklar olaylarla ilgilerinin bulunmadığını ifade etti.

ABD merkezli Fox News, üst düzey bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberinde Amerikan ordusunun İran’ın Keşm Limanı ve Bender Abbas bölgelerine hava saldırıları düzenlediğini öne sürdü. Haberde, bunun savaşın yeniden başladığı anlamına gelmediği ifade edildi. Beyaz Saray ve Pentagon tarafından ise konuya ilişkin resmi açıklama yapılmadı.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı İbrahim Azizi, saldırılara ilişkin yaptığı açıklamada, olası yeni saldırılara çok daha sert karşılık verileceğini belirterek, “Tekrarlanan hatalar cevabı daha sert ve yıkıcı hale getirir” ifadelerini kullandı.

Independent Türkçe

İran merkezli IRNA Haber Ajansı, teklif metninin dün akşam İslamabad'a iletildiğini bildirdi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik geniş çaplı saldırılarıyla başlayan savaş, 8 Nisan'dan beri ateşkes sürecine girdi. Ancak İran ve ABD temsilcileri arasında İslamabad'da yürütülen müzakereler birinci turun ardından tıkandı.

'Hürmüz planı' iddiası petrol fiyatlarını artırdı

Bu süreçte, İran ve ABD, Hürmüz Boğazı'nı sıkı denetim altında tutarak, dünya ekonomisine petrol, gaz ve gübre akışını sekteye uğrattı. ABD merkezli Wall Street Journal dün ABD Başkanı Donald Trump'ın güvenlik yetkililerine ablukanın aylarca sürmesi için hazırlık emri verdiğini ileri sürdü. Haberin ardından brent petrolün varil fiyatı kısa bir süreliğine 126 doları aştı.

İran: Müzakerelerden asla kaçmadık

İran'ın Yargı Erki Başkanı Gholamhossein Mohseni Ejei bugün yaptığı açıklamada 'İslam Cumhuriyeti müzakerelerden asla kaçınmadı... Ancak dayatmayı asla kabul etmeyiz... Savaşı hiçbir şekilde istemiyoruz, devam etmesini de istemiyoruz' dedi.

ABD ve İran ekonomisi sarsılıyor

ABD ordusu, ablukayla İran'ın 6 milyar dolarlık petrol ihracatını engellediğini açıkladı. İran'da, savaş öncesi yüzde 45'in üstündeki enflasyon, son haftalarda yüzde 53,7'ye yükseldi.

Öte yandan ABD Başkanı Trump da kasım ayında yapılacak ara seçimler yaklaşırken, savaş nedeniyle ABD'de yüzde 2.8'den 3,5'a çıkan enflasyonun baskısı altında. Aynı dönemde ABD'de ekonomik büyüme beklentilerin altında kalırken, savaşın yarattığı maliyet baskısı hem tüketici fiyatlarını hem de genel ekonomik görünümü olumsuz etkiliyor.

Yapılan açıklamada, son 24 saat içinde Lübnan’ın güneyinde Hizbullah’a ait olduğu iddia edilen 40’tan fazla noktanın hedef alındığı belirtildi. İsrail ordusu, vurulan alanlar arasında komuta merkezleri, askeri yapılar ve altyapı unsurlarının bulunduğunu öne sürdü.

Ayrıca, açıklamada İsrail hava sahasına yaklaşan veya giriş yapan bazı insansız hava araçlarının (İHA) engellendiği, bir kısmının ise sınır bölgesinde düşürüldüğü ifade edildi.

Saldırıların, ABD arabuluculuğunda 16 Nisan’da sağlanan ve daha sonra uzatıldığı belirtilen ateşkes süreci devam ederken gerçekleştiği bildirildi.

Kainerugaba “Asıl sorun Türkiye! Onların kendilerini toparlamasını bekledik ama nafile. Eğer sorunlarımızı çözmezlerse önümüzdeki 30 gün içinde Türkiye ile tüm diplomatik ilişkilerimizi keseceğiz. Havayollarını da engelleyeceğiz” ifadelerini kullanmıştı.

Görüşmelere başlamadan önce Türkiye’den 1 milyar dolar talep eden Kainerugaba, “O ülkenin en güzel kadınını eş olarak istiyorum” diyerek cinsiyetçi söylemlerde bulunmuştu.

Tepkilerin ardından Kainerugaba söz konusu paylaşımlarını sildi.

İsrail’e İran savaşı için 100 bin asker göndermek istediğini de dile getiren Kainerugaba, son olarak İsrail’e gitmek üzere ülkesinden ayrıldığını iddia eden bir paylaşım yapmıştı.

Söz konusu tehditlerin ardından Uganda’nın Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Adonia Ayebare ise “Muhoozi Kainerugaba’nın Türkiye hakkındaki tweetleri, Uganda’nın ciddi endişelerinin ele alınış biçiminden duyulan memnuniyetsizliğin bir yansımasıdır. Uganda, Türk dostlarımızla olan ortaklıklarına değer veriyor, ancak bu egemenliğimiz pahasına olmamalı. Uganda, endişelerini gidermeyi amaçlayan iyi niyetli görüşmeleri dört gözle bekliyor ve eminim ki Kainerugaba da bunu destekliyor. Endişelenecek bir neden yok” açıklamasını yapmıştı.

Daha önce Özerk Yönetim Ekoloji Dairesi Eşbaşkanlığı ve Fırat Bölgesi Kadın Koordinasyon Başkanlığı görevlerinde bulunan Romî, yeni görevinde Kobanê’nin yerel yönetimini üstlenecek. Atama, bölgedeki yerel yönetim yapısının güçlendirilmesi ve kadınların siyasi süreçlere aktif katılımının artırılması açısından önem taşıyor.

Pilotlar yere indikten sonra birbirlerinden ayrılarak farklı yönlere hareket etti. Bu süreçte hayatta kalma, gizlenme, direnme ve kurtulma (SERE) protokolü devreye girdi. İlk adım, paraşütle sağ salim yere inmek; ardından gizlenme ve yakalanmaktan kaçınma süreci başlıyor.

Pilotların yanlarında, “CSEL” adı verilen özel iletişim cihazları bulunuyor. Bu cihazlar, pilotların konumunu ve durumunu radyo dalgaları aracılığıyla arama-kurtarma merkezlerine iletir. Sinyaller özel kodlarla gönderildiği için düşman tarafından tespit edilemiyor. Ayrıca, pilotlar arama ekiplerinin tuzağa düşmemesi için kendilerini tanıtacak özel güvenlik bilgilerini de paylaşıyor.

Uçak düşmesine rağmen, fırlatma koltukları ve sinyal cihazları sayesinde pilotların konumu sürekli takip edilebiliyor, böylece ABD’nin her ne pahasına olursa olsun pilotları kurtarma çabası sürüyor.

Trump, İran üzerindeki baskıyı artırırken, Washington yönetiminin öncelikli hedefinin ülkenin nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu vurguladı. ABD Başkanı ayrıca, İran’ın enerji altyapısını hedef alabileceklerini belirtti ve Hürmüz Boğazı’nın Salı akşamına kadar yeniden açılmaması hâlinde elektrik santrallerinin vurulabileceğini öne sürdü.

Öte yandan, Axios’ta yer alan habere göre İran, ABD’nin savaşın sona erdirilmesi teklifine 10 maddelik sert bir yanıt gönderdi. ABD’li yetkililer, İran’ın cevabının diplomatik çözüm için yol açıp açmayacağının henüz net olmadığını ifade etti.

Trump, açıklamalarında Kürdistan Bölgesi’ne de değinerek, bölgedeki enerji ve güvenlik politikalarını gündeme taşıdı. ABD Başkanı, Kürtleri uzun süredir tanıdığını belirterek Ceyhan Boru Hattı üzerinden petrol akışına izin verilmesini öngördüğünü söyledi ve “Kürtlerin bölgedeki savaştan uzak durmaları daha iyidir” mesajını verdi.