İsrail ve ABD, 28 Şubat sabahı İran’a saldırı başlattıklarını duyurdu. İsrail’in Haziran 2025’te saldırı ardından imzalanan ateşkes ve 3’üncü turu bitip 4’üncü turda devam edeceği söylenen ABD-İran müzakerelerinin gölgesinde başlatılan saldırılar, İran’ın ciddi kayıpları ve bölge ülkeleri ve İsrail'e dönük İran saldırıları ile devam ediyor.
İran ruhani lideri Ali Hamaney ve İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) Başkomutanı ve İran Genel Kurmay Başkanı başta olmak üzere onlarca üst düzey ismi, sabahın erken saatlerinde yapılan ilk hava saldırılarıyla hedef alındı. İddiaya göre, Tahran’da Hamaney ve ailesinin yaşadığı konuta yapılan saldırıda öldürüldüğü duyurulan isimlerin, geniş çaplı bir toplantı öncesi bu konutta bir araya geldikleri ifade edildi. Toplantı yerinin bir kaç kez değiştiği, son halinin paylaşılması ardından üst düzey isimlerin buraya geldiği, saldırının toplanma gerçekleşeceği sırada yapıldığı iddialardan bir kaçı. Hamaney’in kızı, damadı, gelini ve 14 aylık torununun da bu saldırılarda öldürüldüğü kaydedildi.
Ancak saldırının ilk dakikalarında kayıplara dair hiç bir açıklama yapılmadı. Sabah saatlerinde ABD Başkanı Donald Trump, İran’a büyük çaplı bir operasyon başlattıklarını duyurdu.
ARAKÇİ İLK AÇIKLAMAYI YAPANLARDAN OLDU
Saldırılar ardından uzun süre herhangi bir resmi açıklamanın yapılmadığı İran’da ilk resmi devlet açıklamalarını müzakerelerde de yer alan Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi yaptı. Arakçi, dijital medya hesabında yaptığı açıklamalarda, "ülkenin toprak bütünlüğü" ve "ulusal egemenliğinin" açık şekilde ihlal edildiğini dile getirerek BM’yi göreve çağırdı. Öte yandan Arakçi, katıldığı bir TV kanalında sunucunun Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve Hamaney’in hayatta olup olmadığıyla ilgili soruya, “Bildiğim kadarıyla hayattalar” cevabını verdi.
Gün içerisinde İran, ABD üslerinin bulunduğu tüm bölgeleri ve İsrail’i hedef alacaklarını duyurdu. İsrail saldırılara karşı alarm verdi.
İRAN PEK ÇOK NOKTAYI HEDEF ALDI
İsrail ve ABD'nin başlattığı saldırılara dair İran'daki halklara seslenen Netanyahu, “Artık üzerinizdeki zorbalık yükünü atma ve özgür, barışçı bir İran kurma zamanı gelmiştir” dedi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, İran'a yönelik saldırılara dair yaptığı açıklamada, "Türkiye, arabuluculuk konusunda gerekli desteği vermeye hazırdır" ifadelerini kullandı. BM Güvenlik Konseyi ve AB, aynı gün ABD ve İsrail saldırılarına karşı acil toplantı kararı aldı. İran, İsrail-ABD saldırılarına karşı Hewler'deki ABD üssünü hedef aldı.
Öte yandan Lübnan Hizbullahı, Irak Haşdi Şabi güçleri, Yemen Hutsileri de saldırıları kınayan açıklamalar yaptı.
Saldırılara dair açıklamalarda buluna ABD ve İsrail tarafının ısrarla “İran asla nükleere sahip olamayacak” tartışmaları ardından İran, ABD ve İsrail’in nükleer iddiaları nedeniyle BM nükleer kuruluşu Nükleer Gözlem Kuruluşu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’ndan (IAEA) acil toplantı talebinde bulundu.
ÇOCUKLAR HEDEF ALINDI
İsrail ve ABD, Hürmüzgan eyaletine bağlı Minab kentindeki bir ilkokulunu hedef aldı. İranlı kaynaklar ilk belirlemelerde 85 çocuğun katledildiğini kaydetti. Son rakamlara göre katledilen çocuk sayısının 148’e yükseldiği ifade edildi.
ÇİN-RUSYA SALDIRILARI KINADI
Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını kınadı. Saldırıların uluslararası temel ilkeleri ihlal ettiğini ve saldırıların kabul edilemez olduğunu bildirdi. Yine Çin saldırıları kınayarak ne olursa olsun İran ile ilişki kurmaya devam edeceklerini söyledi.
UMMAN SULTANI: HAYAL KIRIKLIĞINA UĞRADIM
Müzakerelerde arabuluculuk yapan Umman Sultanı Albusaidi, yaptığı açıklamada, "Hayal kırıklığına uğradım. Aktif ve ciddi müzakereler bir kez daha baltalandı. Bu durum ne Amerika Birleşik Devletleri'nin çıkarlarına ne de küresel barış davasına hizmet ediyor. Ve acı çekecek masumlar için dua ediyorum. ABD'nin daha fazla bu işe bulaşmamaya çağırıyorum. Bu sizin savaşınız değil" ifadelerini kullandı.
SALDIRILAR GENİŞLEDİ, ÖLÜMLER ARTTI
İran Hewler Enerji Santralini de hedef aldı. İran, ikinci bir emre kadar da Hürmüz Boğazı'nı İran gemileri hariç her türlü geçişe kapattığını duyurdu.
İran Kızılay’ı ilk günkü saldırılarda en az 201 kişinin yaşamını yitirdiğini, 747 kişinin de yaralandığını kaydetti.
1 MART VE HAMANEY’İN ÖLÜMÜNDEN SONRASI
28 Şubat’ı 1 Mart’a bağlayan gece, ilk olarak Netenyahu’nun dillendirmesiyle Hamaney’in öldüğü iddiası ortaya sürüldü. Trump da Hamaney’in öldüğünü dile getirdi. 1 Mart sabahı yayın yapan İran devlet medyası, Hamaney’in ölümünü canlı yayında açıkladı.
Hamaney’in ölümüyle birlikte İran 40 günlük yas ve 7 günlük resmi tatil ilan etti. Yine Irak, Lübnan, Pakistan, Hindistan gibi pek çok ülkede yas ilan edildi. Kitleler sokaklara döküldü. ABD ve İsrail büyükelçilik binaları hedef alındı. Hamaney’in ölümüyle birlikte İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani, yeni yönetim sürecine ilişkin açıklamalarda bulunarak, “Hamaney’in ölümü rejimi yıkacak diye düşünen herkes büyük bir yanılgı içindedir. İran’ın Yüce Lideri’ni kaybetmemizle kalbimizi yakan Amerika ve İsrail’in kalbini de yakacağız” açıklaması yaptı. Laricani, “savaşa hazırız” mesajı vererek çatışmaların süreceğini söyledi.
HAMANEY ARDINDAN İSİMLER BELİRLENDİ
Hamaney'in öldürülmesinin ardından yeni “rehber” belirlenene kadar Anayasal görevlerini yürütecek Geçici Liderlik Konseyi üyelerini açıklayan İran Maslahat Konseyi Sözcüsü, Anayasa Koruyucular Konseyi üyesi Ayetullah Arifi’nin, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Yargı Erki Başkanı Gholamhossein Mohsen Ejei ile birlikte Geçici Liderlik Konseyi üyesi olacağını açıkladı. Buna göre, 3 isim rehberliğin anayasal sürecini yürütecek.
İran saldırı dozajını arttırarak, Dubai, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi ABD üssü, Kıbrıs’ta İngiliz üssünü, petrol şirketleri ve rafinelerinin bulunduğu pek çok ülkeyi hedef aldı.
BAE, İran’ın saldırıları sebebiyle Tahran’daki büyükelçiliğini kapatma kararı aldığını duyurdu.
AB 27 ÜYESİ BİR ARAYA GELDİ
AB’nin 27 üyesinin dışişleri bakanları, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas başkanlığında ABD-İsrail'in İran'a saldırıları ve İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesini değerlendirmek üzere bir araya geldi. Bakanlar, Avrupa'nın son gelişmeler karşısında ortak tavrını belirlemeye çalışacaklarını bildirdi.
İRAN ROJHİLAT PARTİLERİNİ HEDEF ALDI
İran, İHA’larla Rojhilat'taki 4 partinin kamplarını vurdu. Federe Kürdistan Bölgesi'nin Silêmanî'nin Tancero ilçesine bağlı Zirguêzele köyünde bulunan Komele Partisi karargâhı, Demokratik İran Kürdistan Partisi’nin (PDKİ) Zeviyê Spî Kampı, Kürdistan Özgürlük Partisi’nin (PAK) Pirdê kasabasındaki karargâhı ve Sûrdaş kasabasındaki Komala Partisi kampı İHA ve füzelerle hedef alındı. Saldırılara karşılık veren partiler, bazı İHA ve füzeleri imha ettiğini duyurdu.
ARAKÇİ: MASAYI TRUMP BOMBALADI
Trump, Fox News'a yaptığı açıklamada 48 İranlı liderin öldürüldüğünü duyurdu.İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, saldırılara dair, "Bir anlaşmaya varmak yakındı. Ancak müzakere masasının bombalanması emrini yine Bay Trump verdi” dedi.
İsrail Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanı ve Mossad Başkanı ile görüşme yaptığını söyleyen İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'a dönük saldırıların devam edilmesi talimatı verdiğini söyledi.
İran 25 Ocak'ta Umman Denizi’ne (Arap Denizi) konumlanan Abraham Lincoln Uçak Gemisi Taarruz Grubu'nu vurduğunu ve geminin battığını iddia etti. Amerika Birleşik Devletleri Merkez Komutanlığı (CENTCOM) ise yaptığı açıklamada bu iddianın doğru olmadığını öne sürdü. Ancak İran'ın hava saldırılarında 3 askerinin öldürüldüğünü 5'inin ise ağır yaralandığını duyurdu. Askerlerin hangi saldırılarda öldürüldüğünün detayları ise paylaşılmadı.
2 MART
2 Mart’ta da saldırılar sürdü. İRGC’ye bağlı Tesnim Haber Ajansı, son saldırılarda yedi üst düzey İranlı askeri yetkilinin öldürüldüğünü açıkladı. İsrail’in saldırıları sonucu İran dini lideri Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından Pakistan’da patlak veren protestolarda en az 25 kişi yaşamını yitirdi. Karaçi’de yüzlerce İran yanlısı gösterici ABD Konsolosluğu’na girmeye çalıştı.
İsrail’in Beyrut ve güney bölgelere düzenlediği hava saldırılarında 31 kişi hayatını kaybetti, 149 kişi yaralandı. Lübnan’ın güneyi ve Bekaa Vadisi’ndeki binlerce kişi ülkenin kuzeyine göç etmeye başladı. Öte yandan İsrail, Hizbullah’ın üst düzey isimlerinin hedef alındığını ve “kilit” bir ismin öldürüldüğünü öne sürdü.
SAVAŞ SÜRECEK TEHDİDİ
Ülkelerin resmi verilerine göre İran, iki gün içinde bin 311 balistik füze, seyir füzesi ve insansız hava aracıyla birçok Arap ülkesine saldırı düzenledi. İran bugün son olarak, Aramaco'ya ait Suudi Arabistan'ın en büyük petrol rafinerisi Ras Tanura Rafinerisi'nin İran'a ait bir insansız hava aracı tarafından vurulduğunu ifade etti.
Saldırılar aralıksız sürüyor. Trump bugün yaptığı açıklamalarda, İran’da görüşeceği yeni rejimdeki isimlerin çoğunun öldürüldüğünü iddia etti ve savaşın 1 ay kadar süreceğini öne sürdü. Laricani ise X platformunda yaptığı açıklamada, İran’ın ABD ile müzakere etmeyeceğini duyurdu.